باب چهارم درصمت از منهج سوم

بابُ الرّابع فِی الصَّمت

باب چهارم درسکوت:

ترجمه فارسی اصل فرمان: فرمود حضرت صادق علیه السّلام که:سکوت لباس تحقیق کنندگان است به حقیقت های آنچه پیشی گرفته درازل وخشک شده قلم برآن؛وآن است،کلیدهرراحتی ازدنیا وآخرت ودرآن است رضای خدا، و سَبُکی حساب ،وپاس گناهان وخطاها. بتحقیق گردانیده خدا اوراپرده برنادان وزینت برای دانا، وبا اوست کناره شدن ازهوی وریاضت نفس،وشیرینی عبادت،وزوال سختی دل،وپاکدامنی ومروّت،وسبب زیرکی.پس ببند درِزبان خود را ازآنچه برای تو چاره هست درآن؛خصوصاً وقتی که پیدا نکردی اهلی را برای سخن ویاری کننده درگفتگو برای خدا ودرخدا.وبود ربیع پسر خَثَیم - می نهاد کاغذی درپیش روی خود، پس می نوشت هرچه حرف می زد،پس حساب می کرد با نَفس خود دروقت شام،آنچه را که برخیر او وضرراوست ومی گفت:آه آه نجات یافت ساکت شوندگان،به یقین.وبود بعضی اصحاب حضرت رسول ص خدا که می گذاشت سنگ ریزه ها در دهانش؛ پس هرگاه می خواست که سخن گوید به آنچه می دانست که برای خدا ودرخدا وبرای رضای خدا،پس بیرون می آورد آنها را از دهانش. وبسیاری از صحابه،نَفَس می کشیدند مثل نَفس کشیدن غریق، وحرف می زدند مثل بیماران. وسبب هلاک مردم ونجات ایشان،حرف زدن وسکوت است. پس خوشا حال کسی که روزی شده اورا شناختن عیب سخن وصواب آن را،ودانسته سکوت ومنافع آن را که آن از صفت های پیغمبران وشیوۀ برگُزیدگان است. وکسی که دانست قدرکلام را،بهترین صحبت او سکوت است؛وکسی که دانست لطیفه های سکوت را وامین کرد اورا برخزینه های خود،باشد کلام وسکوت او ،همگی عبادت؛ونداند این عبادت او را جز پادشاه جبّار.

تفسیر باب سکوت بقلم استادغلامحسین پژمانیان ،درجاتش عالی ومتعالی باد

قال الله تبارک وتعالی: (ومن الناس من یعبدوالله علی حرف)

گفت پیغمبر که کم جُنبان لبت /از ذهاب واز ذهب وازمذهبت

کم گوی وگزیده گوی چون دُرّ،مانند امام صادق ص یاسخن دانسته گو ای مرد بخرد یاخموش

صمت وجوع وسحر عزلت وذکر بدوام/ ناتمامان جهانرا کند این پنج تمام

آری حضرت امام صادق ص بوجه اَحسن این پنج برنامه رابیان فرمودند،اوّلین ریاضت خاموشی است که تمام بدبختیها از زبان است که غیرازغیبت، فحشاء، تهمت، دروغ، خیانت، ثمری ندارد.وتنها درمان حضرت امام صادق ص فرمودند وسیلۀ ذکرکثیرالهی ازخداوند باید طلب کرد که بوسیله همین زبان بسعادت والائی برسد:اگرت خدای ببخشد دل پاک و جان طاهر ،

سکوت حقیقتها برایت روشن می کند،لباس تحقیق درسکوت است،کلید هرراحتی،رضای خداوند،سبکی حساب،پاس(از) گناهان همه در سکوت است؛وعدالت ومطیع بودن همه از قرآن وعترت آل محمّدص می باشد. وحضرت امام صادق ص دراین کتاب مصباح الشریعه بوجه اَحسن کامل ومکمل بیان وعمل فرمودند.

عارف ارخاموش بنشیند گناه است/ چونکه عارف را سخنها از خداست

صمت عادت کن که از یک گفتنت / میشود زُنّار این تحت الحنک -حضرت راز

چقدرخوب است بجای صحبتهای بی معنی،بذکر الهی مشغول شود تا بذکرکثیر برسد،وازالطاف الهی برخوردار شود که فرموده(هوالذی یُصلی علیکم)وعارف وسالک باید از حقّ تعالی کمک ویاری تقاضا نماید بوسیله ذکر الهی تا به مقام صمت برسد.ان شاءَالله.

ازعنایات آموزگار الهی حضرت جعفر بن محمد لسان الله صادق ص –عبد ذلیل جلیل مولایم –پژمانیان

خاتمه باب صمت

یاد استاد ...